• گروه میکروبیولوژی

    مریم محمدی سیچانی

     سوابق تحصیلی :  دکترای تخصصی بیوتکنولوژی ميکروبی

    مرتبه علمی : استادیار

    سوابق پژوهشی

    Research gate Link

    Google Scholar Link

    پست الکترونیک :  mohamadi_m@iaufala.ac.ir

    اطلاعات تماس :    تلفن: ۳۵-۳۷۴۲۰۱۳۴ –  ۰۳۱   داخلی ۱۴۸

    کارشناس آموزشی گروه میکروبیولوژی

    ناصر لطیفی

    تلفن تماس : ۵-۳۷۴۲۰۱۳۴    ۰۳۱     داخلی ۱۳۹

    ساعات حضور : همه روزه بجز پنجشنبه و جمعه از ساعت ۷:۳۰ الی ۱۶:۱۰

    معرفی رشته میکروبیولوژی

    هدف علم ریززیست شناسي (ميکروبيولوژي) شناخت جانداران ميکروسكوپي و استفاده از آنها در بهبود زندگي بشر و جلوگيري از ضررها و زيان هايي است كه ريزسازواره ها (ميكروارگانيسم ها) مي توانند به حيات انسان، دام و گياه وارد كنند.

    بسیاری از ميکروارگانيسم ها حيات بشر را تهديد نمي کنند و منافع زيادي نيز در زندگي ما دارند. البته، تعدادي از ميكروارگانيسم ها كه كمتر از يك درصد آنها هستند، با ايجاد انواع بيماريهاي عفوني زندگي بشر را به خطر مي اندازند مانند عوامل ديفتري، كزاز، وبا، سل، بوتيليسم و ساير باكتري هاي بيماري زا، انگل ها، قارچ ها و تك ياخته هاي بيماري زا و ويروس هاي خطرناك مانند ويروس نقص ايمني اكتسابي (HIV) و ابولا.

    علم‌ میکروبیولوژي‌ گرايشي‌ از علم‌ زيست‌شناسي‌ است‌ و به‌ بررسي‌ و مطالعه‌ ميکروارگانيسم‌ها مي‌پردازد. در اين‌ علم‌، علاوه بر شناخت ميكروارگانيسم‌ها، ارتباط‌ آنها با خودشان‌ و همچنين‌ با موجودات‌ عالي‌تر مانند انسان‌، حيوانات‌ و گياهان‌ مورد بررسي‌ قرار مي‌گيرد. البته اخيراً اين علم به عنوان يك رشته تحصيلي در كشور ما، به عنوان يكي از شاخه هاي علوم سلولي و مولكولي قرار داده شده است. در اين شاخه از علم در مقطع كارشناسي علاوه بر باكتري ها به مطالعه اوليه كليه ميكروارگانيسم ها شامل انگل ها، قارچ ها و تك ياخته ها و همچنين ويروس ها پرداخته مي شود و در مقاطع بالاتر لازم است تخصص به طور دقيق مشخص شود. علم‌ ميكروبيولوژي‌ گرايش هاي‌ مختلفي‌ دارد كه‌ عبارتند از: ميكروبيولوژي‌ پزشكي‌، ميكروبيولوژي‌ غذايي‌ و ميكروبيولوژي‌ صنعتي‌.

    الف) میکروبیولوژي پزشکي. در اين گرايش ميكروب هايي كه براي انسان بيماري زا هستند و چگونگي فعاليت آنها جهت پيشگيري و درمان بررسي مي شود.

    ب) میکروبیولوژي غذايي. بسياري از مواد غذايي مثل ماست يا پنير، شوري جات و ترشي جات به ياري ميکروب ها توليد مي شوند.

    ج) میکروبیولوژي صنعتي (زيست فناوري ميکروبي). در اين گرايش از ميكروبيولوژي از ميكروب هاي مفيد براي توليد مواد صنعتي مانند اسيدها، الكل ها، آنزيم ها، حلال ها، نرم كننده ها و كمپوست ميكروبي (تهيه كود به ياري مواد زايد و زباله ها) استفاده مي شود. همچنين از ميكروب ها در رفع آلودگي هاي محيط زيست استفاده مي گردد.

    از مزیت های آموزشي اين رشته، تنوع شاخه هايي است که دانشجو در کارشناسي ارشد يكي از آنها را انتخاب كند. برخي از اين رشته ها عبارتند از ميكروبيولوژي پايه و پزشكي، ايمني شناسي، قارچ شناسي، انگل شناسي، ژنتيك، بيوتكنولوژي، علوم سلولي و مولكولي، ويروس شناسي، خون شناسي (هماتولوژي) و انواع شاخه هاي زيست شناسي. البته مراجعه به دفاتر آزمون كارشناسي ارشد در هر سال و مشاهده دقيق تغييرات در انتخاب رشته لازم است.

    کاربرد این‌ رشته‌ آنقدر گسترده‌ است‌ که‌ قابل‌ ذكر نیست‌. محقق‌ اين‌ گرايش‌ از يك‌ سو مي‌تواند به‌ بررسي‌ كاربرد سلاح هاي‌ ميكروبي‌ و راه هاي‌ پيشگيري‌ از آنها بپردازد و از سوي‌ ديگر مي‌تواند در كارخانه‌هاي‌ عطر سازي‌ مشغول‌ باشد. يكي‌ از كاربردهاي‌ گرايش‌ ميكروبيولوژي‌ در آزمايشگاههاي‌ تشخيص‌ طبي‌ است‌. ميكروبيولوژي‌ در تشخيص‌ بيماري‌ نيز اهميت‌ بسياري‌ دارد. در مواد غذايي‌ و توليد مواد غذايي‌ مختلف‌ اثر ميكروارگانيسم‌ها بسيار قابل‌ توجه‌ است‌. همچنين‌ گرايش‌ ميكروبيولوژي‌ در كشاورزي‌ به طور بسيار وسيعي‌ در تشخيص‌ آفات‌ گياهي‌، مبارزه‌ با آفات‌ گياهي‌ و ايجاد مقاومت‌ مورد استفاده‌ قرار مي‌گيرد. از اين علم در صنايع‌ و معادن‌ نيز براي‌ استخراج‌ فلزات‌ سنگين‌، در پالايش نفت‌ و گوگردزدايي‌ از نفت‌ استفاده‌ مي‌شود. حتي‌ در علم‌ نساجي‌ نيز اين‌ علم‌ به‌ كار بشر آمده‌ است‌ و به‌ تازگي‌ حتي در صنعت‌ نساجي‌ از ميكروارگانيسم‌ها براي‌ آهار زدايي پارچه‌ استفاده‌ مي‌شود.

    موقعیت‌ شغلی‌ در ايران

    کارشناسان‌ میکروبیولوژي‌ در پژوهشگاه‌ نفت‌ براي‌ تحقيق‌ بر روي‌ ميكروب‌هاي‌ نفت‌خوار يا گوگردزدايي‌، در بخش‌ صنايع‌ غذايي‌ در كارخانه‌هاي‌ كنسروسازي‌ و كمپوت‌ سازي‌ و در صنايع‌ بهداشتي‌ مشغول‌ به‌ كار هستند. تهيه‌ لوازم‌ آزمايشگاهي‌ مورد نياز در اين‌ گرايش‌ يكي‌ از شغل‌هايي‌ است‌ كه‌ بعضي‌ جذب‌ آن‌ مي‌شوند. مؤسسه‌ استاندارد يا آزمايشگاه‌هاي‌ كارخانجات‌ تهيه‌ مواد بهداشتي‌ و غذايي‌ براي‌ تشخيص‌ كيفيت‌ و سلامت‌ اين‌ مواد از نظر عدم‌ آلودگي‌ ميكروبي‌، مراكز تهيه‌ مواد دارويي‌ مانند تهيه‌ آنتي‌ بيوتيك‌ها و بالاخره‌ كارخانجات‌ تهيه‌ اسيدها مانند اسيد بوتريك‌ و اسيد استيك‌ و حلال‌ها مانند الكل‌ و استون‌ و مراكز تهيه‌ واكسن‌ مانند مؤسسه‌ رازي‌ و انستيتوپاستور ايران‌ نيز مي‌توانند مراكز جذب‌ فارغ‌التحصيلان‌ اين‌ گرايش‌ باشند. فارغ التحصيلان مي توانند نسبت به تأسيس آزمايشگاه همكار مؤسساتي مانند غذا و دارو و استاندارد نيز اقدام كنند و يا خود به توليد فرآورده هاي صنعتي، غذايي و دارويي ميكروبي بپردازند. همچنين آزمايشگاه هاي تشخيص طبي از محل هاي فعاليت فارغ التحصيلان است و در صورت گرفتن مدرك دكتري در اين رشته از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، مي توانند مجوز آزمايشگاه دريافت كنند.