معرفي رشته بيوشيمي
New Page 8
 

معرفي رشته بيوشيمي

بيوشيمي يا شيمي حيات، علم مطالعه ساختار و ويژگي‌هاي مواد موجود در سلول‌ها و بدن جانداران و بررسي واكنش‌هاي شيميايي در آنها مي‌باشد. بيوشيمي را همه به‌عنوان شاخه‌اي از زيست‌شناسي مي‌شناسند اما شاخه اي از شيمي آلي نيز به شمار مي‌آيد. در واقع نام لاتين واژه‌ي بيوشيمي: Biochemictry خود از دو بخش Bio به معني "زيست" و Chemistry يا همان "شيمي" تشكيل يافته كه برگردان لغوي آن به معني "زيست شيمي" مي‌باشد كه اين خود نشان از تلفيقي بودن اين دانش و بين رشته‌ايي بودن ماهيت آن بين رشته‌هاي زيست شناسي و شيمي آلي است. هدف رشته بيوشيمي تبيين مولكولي تمام فرآيندهاي شيميايي سلول‌هاي زنده، درك كامل تمام فرآيندهاي شيميايي مرتبط با سلول‌هاي زنده در سطح مولكولي، تلاش براي شناخت چگونگي آغاز حيات، به دست آوردن درك واضح از واكنش‌هاي شيميايي درون سلول زنده و همچنين ارتباط اين واكنش‌ها با ساختار و كار سلول است. دانش بيوشيمي كه در آن از روش‌هاي شيميدانان براي درك و شناخت فرايندهاي فناوري زيستي كه درون موجودات زنده روي مي‌دهد استفاده مي‌شود، داراي اهميت روزافزوني است؛ تمام گياهان و جانوران از تركيب‌هاي شيميايي ساخته شده‌اند و وظيفه بيوشيميست ها آن است كه ساختمان اين مواد و نقش آنها را در حيات موجودات زنده بررسي و شناسايي كنند. كربوهيدرات‌ها، ليپيدها، پروتئين ها و اسيدهاي نوكلئيك مانند DNA فقط تعدادي از مولكول‌هاي زيستي هستند كه موضوع مطالعه بيوشيميست‌ها يا همان زيست‌شيميدان‌ها به شمار مي‌آيند.

 

زمينه‌هاي مطالعاتي و پژوهشي رشته بيوشيمي

رشته بيوشيمي در سه زمينه مختلف به بحث و بررسي مي‌پردازد؛

- بيوشيمي ساختماني: Structural Biochemistry كه به بررسي ساختار يك مولكول مثل كربوهيدرات، پروتئين، ليپيد و ديگر مولكولهاي حياتي (بيوشيميايي) مي‌پردازد.

- بيوشيمي متابوليسمي: Metabolic Biochemistry بررسي واكنش‌هاي متابوليكي و مسيرهايي كه مواد مغذي مانند كربوهيدرات‌ها، پروتئين‌ها و چربي‌ها در سوخت و ساز طي مي‌كنند را مورد بررسي قرار مي دهد.

- بيوشيمي باليني (كلينيكي): Clinical Biochemistry علمي است كه به بررسي علل بروز بيماري ها مي‌پردازد و ارتباط بيماري‌ها را با ملكول هاي زيستي مورد مطالعه قرار مي‌دهد. امروزه به طور صد در صد مشخص شده است كه بيشتر بيماري هايي كه داخلي هستند نه به واسطه عوامل خارجي بلكه مانند ديابت پايه بيوشيميايي دارند. در واقع 50 تا 90 درصد بيماري‌هاي دام و انسان ناشي از بروز اختلال در واكنش‌ها و فرايندهاي بيوشيميايي يا تحت‌تاثير عملكرد نادرست مهاركننده‌هاي بيوشيميايي (هورمون‌ها) يا بيو‌كاتاليست‌ها (آنزيم‌ها) رخ مي‌دهند.

 

مقاطع تحصيلي رشته بيوشيمي در ايران

رشته بيوشيمي در ايران در هيچ دانشگاهي در مقطع كارداني ارايه نمي‌شود. در مقطع كارشناسي، اين رشته در حال حاضر فقط در واحدهاي دانشگاه آزاد اسلامي و تحت عنوان "زيست‌شناسي سلولي و مولكولي- بيوشيمي" ارايه مي‌شود. تاكنون اين رشته در مقطع كارشناسي توسط دانشگاه‌هاي دولتي و پيام نور به صورت اختصاصي ارايه نشده است.

در ايران مقطع كارشناسي‌ارشد رشته بيوشيمي در دو گرايش بيوشيمي (محض يا عمومي) شامل زمينه‌هاي مطالعاتي بيوشيمي ساختماني و متابوليكي و گرايش بيوشيمي باليني ارايه مي‌شود. مقطع كارشناسي‌ارشد رشته بيوشيمي محض يا عمومي كه به آن "كارشناسي‌ارشد بيوشيمي وزارت علوم" يا به اختصار "كارشناسي‌ارشد بيوشيمي" نيز گفته مي‌شود، توسط دانشگاه‌هاي دولتي زيرمجموعه‌ي وزارت علوم، دانشگاه پيام‌نور، برخي از موسسات آموزش عالي غير‌انتفاعي و البته دانشگاه آزاد اسلامي ارايه مي‌شود. رشته "كارشناسي‌ارشد بيوشيمي باليني" به طور معمول بوسيله دانشگاه‌هاي علوم پزشكي زير‌مجموعه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي ارايه مي‌شود.

با توجه به اينكه متولي برگزاري دو گرايش رشته بيوشيمي در مقطع كارشناسي‌ارشد دو وزارتخانه علوم و بهداشت مي‌باشند دارندگان مدرك كارشناسي مجاز به ادامه تحصيل در اين دو گرايش نيز براي ورود به هريك از آنها بايد در آزمون ورودي جداگانه شركت نمايند. اگرچه فارغ‌التحصيلان تمامي دوره‌هاي كارشناسي زيست‌شناسي علوم سلولي- مولكولي به ويژه بيوشيمي مجاز به شركت در هر دو گرايش كارشناسي‌ارشد بيوشيمي و بيوشيمي باليني هستند با اين وجود مواد درسي مورد امتحان و ضرايب آنها در هر آزمون با ديگري متفاوت است. هرچند در هر دو آزمون بالاترين ضريب امتحاني مربوط به دروس پايه و تخصصي بيوشيمي مي‌باشد.

هر يك از دو گرايش رشته بيوشيمي در مقطع كارشناسي‌ارشد به طور جداگانه در مقطع دكتري تخصص نيز ادامه مي‌يابند؛ در دوره دكتري گرايش بيوشيمي توسط دانشگاه‌هاي زيرمجموعه وزارت علوم و همچنين دانشگاه آزاد اسلامي (واحدهاي فلاورجان و علوم و تحقيقات تهران) و گرايش بيوشيمي باليني تنها توسط دانشگاه‌هاي علوم پزشكي زيرمجموعه وزارت بهداشت برگزار مي‌شود؛ البته با اين ويژگي كه دارندگان مدرك كارشناسي‌ارشد هر دو گرايش، اين اختيار را دارند تا در آزمون ورودي دكتري گرايش ديگر نيز شركت نمايند.

 

رشته بيوشيمي در دانشگاه آزاد اسلامي- واحد فلاورجان

گروه بيوشيمي دانشگاه آزاد اسلامي واحد فلاورجان فعاليت خود را جهت تدريس5 واحد درس بيوشيمي به دانشجويان رشته زيست شناسي با يك نفر عضو هيات علمي در سال 1367 آغاز نمود. اين گروه با همكاري تعدادي از اساتيد مجرب بيوشيمي در سال1382، به عنوان اولين واحد دانشگاهي در ايران، اقدام به تأسيس دوره كارشناسي رشته تحصيلي بيوشيمي نمود و پس از آن فعاليت خود را به صورت يك گروه مستقل ادامه داد. در حال حاضر اين واحد دانشگاهي با بيش از يك دهه سابقه در ارايه اين رشته پربار تحصيلي، پرقدمت‌ترين واحد دانشگاهي در آموزش دانشجويان مقطع كارشناسي اين رشته در كل ايران مي‌باشد كه با در اختيار داشتن كادري مجرب از اساتيد و كارشناسان فرهيخته، آزمايشگاه‌هاي آموزشي و پژوهشي مجهز به دستگاه‌هاي پيشرفته و كتابخانه‌ايي غني از آخرين كتاب‌هاي فارسي و لاتين، پيشتاز در ارايه متنوع‌ترين و تخصصي‌ترين عناوين درسي به دانشجويان اين رشته در هر سه مقطع تحصيلي (كارشناسي، كارشناسي‌ارشد و دكتري) مي‌باشد.

دانشگاه آزاد اسلامي- واحد فلاورجان بعنوان يكي از اولين واحدهاي دانشگاه آزاد اسلامي از مهر ماه 1390 اقدام به جذب دانشجو در مقطع كارشناسي ارشد بيوشيمي نموده است كه حاصل آن فارغ‌التحصيلي بيش از يكصد دانشجو و به همين تعداد دانشجوي در حال تحصيل يا پژوهش در زمينه هاي مختلف اين علم مي‌باشد.

همچنين اين واحد دانشگاهي با بهره‌گيري از اساتيد مجرب از مهر ماه 1393 تاكنون اقدام به پذيرش دانشجو در مقطع دكتري تخصص بيوشيمي نموده است و در حال حاضر اين واحد دانشگاهي به همراه واحد علوم و تحقيقات تهران تنها واحدهاي دانشگاهي، به غير از دانشگاه‌هاي دولتي، مي‌باشند كه با مجوز وزارت علوم، تحقيقات و فناوري اقدام به پذيرش دانشجو در مقطع دكتري تخصص بيوشيمي مي‌نمايند. البته با توجه به اين نكته كه در دانشگاه‌هاي زيرمجموعه وزارت علوم و همچنين در دانشگاه آزاد اسلامي- واحد علوم و تحقيقات تهران دوره كارشناسي رشته بيوشيمي برگزار نمي‌شود، در حال حاضر دانشگاه آزاد اسلامي- واحد فلاورجان تنها واحد دانشگاهي در بين تمام دانشگاه‌هاي دولتي و غير‌دولتي ايران مي‌باشد كه تمام مقاطع تحصيلي رشته بيوشيمي را، آنهم با بيشترين سابقه، ارايه مي‌نمايد.

از ديگر امتيازات تحصيل در رشته بيوشيمي دانشگاه آزاد اسلامي- واحد فلاورجان بهره‌مندي دانشجويان از تعداد پرشماري از اساتيد مجرب تمام وقت ديگر رشته‌هاي تحصيلي مرتبط همچون شيمي، ميكروبيولوژي، ژنتيك، علوم جانوري و گياهي، فيزيك و بيوفيزيك و... مي‌باشد كه همواره پاسخگوي نياز علمي دانشجويان هر سه مقطع تحصيلي اين رشته بوده‌اند. همچنين بهره‌مندي از اساتيد مجرب و پرتواني همچون جناب آقاي پروفسور علي‌اصغر مشتاقي، بنيانگذار دوره دكتراي تخصصي بيوشيمي باليني در ايران، اين واحد دانشگاهي را بر آن داشته تا در آينده‌ايي نزديك مجوز پذيرش دانشجو در مقاطع تحصيلات تكميلي رشته بيوشيمي باليني را از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي دريافت نمايد.

 

فرصت‌هاي شغلي براي فارغ‌التحصيلان رشته بيوشيمي

- اشتغال در آزمايشگاه‌هاي تشخيص طبي و بيمارستان‌ها

- اشتغال در آزمايشگاه‌هاي حفاظت محيط‌زيست، و تست مواد مخدر

- اشتغال در آزمايشگاه‌هاي وزارت كشاورزي و اداره نظارت بر غذا و دارو

- شركت‌هاي داروسازي

- شركت‌هاي بيوتكنولوژي

- شركت‌هاي سازنده مواد آرايشي

- شركت‌هاي توليد مواد غذايي

- آموزش در مدرسه و دانشگاه

- توانا در تأسيس شركت‌هاي دانش بنيان در حوزه علم بيوشيمي

 

 

1395/11/11
کلیه حقوق این پایگاه متعلق به دانشگاه آزاد اسلامی - واحد فلاورجان می باشد.
Powered by DorsaPortal